الشيخ محمد تقي مصباح اليزدي

19

شرح نهاية الحكمة ( فارسى )

پيشگفتار بسم اللّه الرّحمن الرّحيم الحمد للّه ربّ العالمين و صلّى اللّه على محمّد و آله الطاهرين سيّما بقيّة اللّه الاعظم ارواح العالمين له الفداء . به حمد اللّه جلد دوم اين شرح نيز به پايان رسيد . سعى نگارنده در اين جلد نيز بر آن بوده كه نكاتى را كه در پيشگفتار جلد اوّل توضيح داده شد رعايت كند ، بويژه تحليل استدلالها به مقدمات آنها و توضيح يك يك آنها . در مواردى كه احتياج به توضيحى بيش از توضيح استاد بوده دريغ نشده ، بخصوص اگر مطلب مجمل يا مبهم بوده است . از جمله فصولى كه مشمول اين حكم است فصل چهارم از مرحلهء چهارم است كه دربارهء قاعدهء « واجب بالذات واجب من جميع الجهات است » بحث مىكند . اين قاعده در غالب كتب فلسفى باجمال بحث شده است ، فقط در اسفار و در اين كتاب مشروحتر بيان شده كه باوجود اين ، نياز به شرح و بسط بيشترى داشت . البته امكان آن بود كه اكثر مباحث طرح شده در اين دو جلد به تفصيل بيشترى بررسى شوند ، از جمله در هر مبحث بين اقوال فلاسفه مقايسه به عمل آيد يا اشكالاتى كه به مطالب وارد است ذكر گردد يا لااقل سؤالات منطقيى كه مطلب مورد بحث ايجاب مىكند و مغفول عنه واقع شده طرح شود ، ولى از آن خوددارى شد ، به دليل اينكه اين‌گونه تفصيلات براى مبتديان چندان سودمند نيست و چه بسا موجب پريشانى انديشه شود . نكته‌اى كه بايد ذكر كرد توضيح شمارهء مطالب هر فصل است كه به جا بود در پيشگفتار جلد اوّل به آن مىپرداختيم ولى از آن غفلت شد . شماره‌گذارى به روش اعشارى است و هر شماره از چپ به راست خوانده مىشود . براى اين نوع شماره‌گذارى ، مطالب هر فصل به چند بخش اصلى تقسيم شده‌اند ، به هريك از اين بخشها يك شمارهء يك رقمى اختصاص داده شده است . در صورت لزوم ، براى هر بخش اصلى يك يا چند بخش فرعى در نظر گرفته شده